LAADANRENMAAXU

                Laadanrenmaaxun ni ɲangollen ya,a gaa soron naxa gelli sere fano, i ga‘a dabarini me danŋa, i Dunaadun kutuyen noxo. Laadan ni duŋeye ya, ma saratixanne yaa ni, walla xaa laayidu yaa ni soron gaa genme t‘a yi, i baanan beenu su duŋeyen kanma.

                Laadan ni dominafiin yaa xadi, laadanrenmon naxa, i gaa toqo a dabarini me danŋa. Laadanrenmaaxu: saratin do laayidun yaa ni xo jonŋun moxo. I nta baana moxonu.

                Baawo, laadanrenmaaxun raawa bonno laadanrenmon naxa, a na‘a ɲi foo wo foo nta baane su kitta. Nxa ! naa jonŋun kuta sere su nan xawa ken toqo i yinme danŋa ya. Baawo, bonen yaa ni do ken baten ŋa. Naatuguti takkiyen yan ɲa do ken ŋa. Laadan xabiilan gaben yaa ni, baawo, foo sirun wa du yi, xo foo burun gaa du yi moxo be.

                Laada buru :

Danben do naamen bononde, naa xillen bonondi; no‘o jamaanun naxan bonondi, na‘a xotondi ; no‘o sunpun kutu;  no‘o yexunun guruja; na‘a xotondi; no‘o xanaaxun bonondi ; no‘o fiinun bonondi;  no‘o kapparenmaaxun kutu; naa dufasonŋuntaaxun sabati a do diinan lanpundi.

                Laada sirun

Ni: no‘o danben toxo i taaxa; na‘a tallan sabati; no‘o xillen xotondi (tonto moxo siri); naa yaxun newondi bannan do misikiinen su danŋa; no‘o sunpun soli; no‘o jamaanun tokki menaxa; naa ganbaanaaxun ro o do me naxa; no‘o diinan (silaamaaxu) sabati moxo siri.

LAADANRENMAAXU: KO DO NAXA ?

                Laadan wa :

·         Moodinun do sere kuttun naxa,

·         Komon do hooron naxa,

·         ɲaxamalanun d‘i tunkanu naxa,

·         sooninkan janmunun naxa

·         gidimaxa do jaafunu naxa

·         gidimaxa do xaɲaaga naxa

·         gidimaxa do gajaaga naxa

Laadan wa follaqun xaa naxa, xerexerentaaxu ya,  sooninkara follaqu:

·         ganneegankon do tanbeɲinkon naxa

·         kebenkon do gansoyinkon naxa

Sooninkara laadanrenmaaxun ra nta koŋiini nan ɲeme. Baawo, foo wo foo gaa tini „n ti“ ya,  laada wa an maxa jamaanen noxo, walla xaa, deben noxo; Xaa, sooninken terendin ɲanŋaaxun saabuda, a do Duna debinkaaxun (sivilisation) saabuda, laada gabe yan bono; baawo sooninken nan gaba, a nan jewu i xallen walla ti wandi xalle, xo i yinme gaa konŋo i taalinun noxon  ŋa ti:

„sooninken ni galanben ya, walla xaa, keyen ya n i, a nta xenne saaxen wure ya !“

O da ke xiisa wutu bakka xaranmoxo Yaaya SI gappe be i gaa tini: (Mémoires d’ancêtres –dere 258)

A kutten wa falle ya, kalle do watte ga feti !

Nxa ! a muurunten wa xa maxa, xa nan safandi, naa haqilanra be ga xa maxa, xa na ken kafu ke safaye kundu kanma ! Xa nawaari.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here